Verwijderen Spataderen

Het is niet algemeen bekend, maar spataderen of varices – zoals de officiële medische benaming luidt - kúnnen op heel veel plaatsen in het lichaam ontstaan. In de slokdarm bijvoorbeeld of in de armen. Ook aambeien (hemorroïden) zijn eigenlijk gewoon spataderen; zo noemen we ze als ze in de endeldarm zitten.

Spataderen in de benen

De informatie in dit artikel beperkt zich tot de belangrijkste en meest voorkomende vorm van spataderen, namelijk die in de benen. Zichtbaar als verdikte, kronkelige en vaak blauw verkleurde bloedvaten. De Duitse naam Krampfadern is een verbastering van het woord Krummader en dekt de lading dan ook beter dan het Nederlandse spatader. Want het zijn aders waar de rek uit is, waardoor ze gaan kronkelen; van spatten is geen sprake! Ze ontstaan doordat de klepjes in de aderen niet meer optimaal functioneren. Die moeten ervoor zorgen dat het bloed vanuit uw benen weer richting uw hart wordt gepompt. Slecht werkende klepjes veroorzaken stuwing en een verhoogde druk in de aderen met verwijding van de bloedvaten tot gevolg.

Spataderen zijn overigens niet alleen ontsierend, maar kunnen soms ook medische klachten geven. Zoals pijn, jeuk en een vermoeid gevoel in uw benen. Doordat de afvoer van afvalstoffen vermindert, kan het in extreme gevallen zelfs leiden tot een teveel aan vocht in de benen, met eczeem en een ‘open been’ tot gevolg.

Spataderen - Consult

Behandeling van en het verwijderen van spataderen is niet altijd noodzakelijk. Heeft u geen klachten en stoort u zich er niet aan, dan kunt u ze gewoon laten zitten. In alle andere gevallen is het raadzaam een afspraak te maken bij een goede kliniek voor een verkennend consult. Op basis van de informatie die u zelf geeft en een lichamelijk onderzoek, kan de arts u meer informatie geven over de verschillende behandelopties.

Voor de volledigheid wordt vaak ook een Doppleronderzoek uitgevoerd. Dat is een onschadelijk en pijnloos onderzoek naar de bloedstroom en -druk in uw aderen. Via een geleidende gel die op uw huid wordt aangebracht, kan de arts met een balpenachtig staafje dat geluidsgolven uitzendt en weer opvangt, precies meten hoe het staat met de stroomsnelheid van het bloed in uw aderen. Ook de plaats van de verwijdingen van de bloedvaten komt daarmee aan het licht.

Spataderen Verwijderen - de behandeling

Behandeling van spataderen is er altijd op gericht om de bloedafvoer in uw benen te verbeteren.

Dat kan op vijf verschillende manieren:

- Door speciale steunkousen te dragen.
- Door de spataderen ‘dicht te spuiten’ ofwel compressiesclerotherapie, zoals dat officieel heet.
- Door de aderen operatief te verwijderen of af te binden; in de volksmond ‘strippen’ genoemd.
- Door een combinatie van behandelingen 3 en 4
- Door laserbehandeling (EVLT) of behandeling met hoog frequente radiogolven (RFO)

Voor welke behandeling in uw geval gekozen wordt, is afhankelijk van de aard van de klachten en soms ook van uw eigen wensen. Sommigen mensen ondergaan bijvoorbeeld liever een operatieve ingreep dan dat ze steunkousen dragen.

Sclerocompressie

De Sclerocompressie biedt de beste resultaten bij heel kleine spataderen of besenreiser: een web van korte gesprongen blauwe vaatjes, vlak onder de huid. Meestal vooral een cosmetisch ‘probleem’, alhoewel ze een voorbode kunnen zijn van spataderen. Via een minuscuul naaldje spuit de arts de sclerosevloeistof direct in de ader. Het middel veroorzaakt veranderingen aan de binnenkant van de vaten waardoor de ader  dichtslibt en de blauwe kleur verdwijnt. Enkel een kleurloos strengetje blijft over.

Nadeel is dat de blauwe adertjes vaak terugkomen op andere plaatsen van het been, waardoor de behandeling regelmatig herhaald moet worden.

Operatief

De operatieve verwijdering wordt voornamelijk uitgevoerd bij grote spataderen. Om die met zo min mogelijk incisies te verwijderen of af te binden, heeft  de arts de volgende technieken tot zijn beschikking:

Cryochirurgie

Daarbij maakt de arts een klein sneetje in de lies, van waaruit de bewuste spatader opgezocht wordt. Daar wordt vervolgens een klein buisje (sonde) ingeschoven, meestal tot vlak boven of net onder de knie. Het puntje van de sonde wordt dan bevroren, waarna de ader eruit gehaald kan worden. Het achtergebleven deel van het bloedvat sluit zich daarna vanzelf. De ingreep vindt veelal plaats onder lichte narcose of met een ruggenprik gedurende een dagopname. U kunt dus dezelfde dag weer naar huis.

Nabatov-chirurgie

Eveneens via een klein sneetje in de lies brengt de arts een dunne draad in de ader. Daarna wordt via een kleine incisie vlak boven of onder de knie deze draad weer naar buiten gehaald. Vervolgens wordt de ader verdoofd en verwijderd. Deze werkwijze kan ook gebruikt worden om spataderen op de kuiten via de knieholte weg te halen.

Müller-techniek

Anders dan bij het klassieke ’strippen’, hoeven de sneetjes bij de Müller-techniek niet gehecht te worden. Die zijn namelijk zó klein dat ze vanzelf genezen. Deze methode is dan ook alleen geschikt voor het weghalen van relatief kleine spataderen, vaak rondom de knie en op de voetrug. Dit gebeurt onder lokale verdoving en met behulp van een soort haaknaald.

Endoveneuze Lasertherapie (EVLT) & VNUS closure (RFO)

Dit zijn belangrijke nieuwe ontwikkelingen op het gebied van spataderbehandeling en een verfijnd alternatief voor de klassieke operatieve ‘strip’behandelingen. Bij zowel EVLT, als RFO kan de hele ader verwijderd worden zonder incisies in de lies.

Middels een naaldpunctie of eventueel een miniem sneetje brengt de arts een glasvezeldraad, dan wel ‘closure catheter’ in de spatader aan. Daarna zorgen respectievelijk laserlicht of hoog frequente geluidsgolven ervoor dat de ader gesloten wordt. Die wordt als het ware dichtgeschroeid waarna het bloed wordt omgeleid via de gezonde aderen. De restanten van het dichtgemaakte bloedvat breekt uw lichaam vanzelf af. De voordelen van deze nieuwe behandelopties zijn een kortere herstelperiode, nauwelijks tot geen littekens en dat de behandeling uitgevoerd wordt onder lokale verdoving.

Let wel: EVLT en RFO kunnen nog niet altijd toegepast worden; in sommige gevallen blijft operatie de enige en beste optie.

Resultaat na Spataderbehandelingen

Spataderbehandelingen geven bijna altijd het gewenste resultaat. Toch kan niet uitgesloten worden dat bij sommige patiënten opnieuw spataderen ontstaan. Dat heeft weinig van doen met de wijze van behandelen, maar alles met zaken als erfelijke aanleg, een staand beroep en bijvoorbeeld trombose. Ook tijdens een zwangerschap loopt u extra risico om spataderen te ontwikkelen.

Behandelde patiënten die tot de risicogroep behoren, doen er goed aan zich regelmatig te laten controleren. Hoe eerder u erbij bent, des te gemakkelijk de behandeling. Wat u zelf kunt doen om het ontstaan van nieuwe spataderen te voorkomen, is zoveel vermijden lang achtereen stil te staan of te zitten. En is dat onmogelijk – zoals bij lange vliegreizen – draag dan steunkousen, probeer uw benen omhoog te leggen en uw kuitspieren te bewegen.

Complicaties en risico’s van Spataderbehandelingen

Uiteraard loopt u bij elke ingreep een zeker risico, maar in geval van een spataderbehandeling is dat erg beperkt. Nabloeding van de geopereerde ader kan soms een tijdelijke bloeduitstorting (blauwe plek) veroorzaken. Terwijl sclerotherapie kan leiden tot blauwe of bruine verkleuringen van de huid, die in incidentele gevallen blijvend zijn. Patiënten met een ‘open been’ of die dat hebben gehad, hebben een verhoogde kans op wondinfectie.