Wie betaalt het loon bij ziekte door cosmetische ingreep.
13-12-2007 - Wie betaalt het loon bij ziekte door cosmetische ingreep.
Moet een werkgever het loon doorbetalen van een werknemer die zich ziek meldt vanwege een cosmetische ingreep? Ons wettelijke systeem hanteert als hoofdregel - geen arbeid, geen loon.
In bepaalde situaties wordt een uitzondering op deze regel gemaakt, bijvoorbeeld bij ziekte of zwangerschap. De wetgever heeft ervoor gekozen het risico bij de werkgever neer te leggen en de werknemer heeft, ondanks zijn verzuim, recht op doorbetaling van loon. De werkgever heeft geen loondoorbetalings- verplichting, als de ziekte opzettelijk door de werknemer is veroorzaakt. De vraag is alleen: wanneer heeft een werknemer dan opzettelijk de ziekte veroorzaakt?
Rechtspraak
Hoewel cosmetische chirurgie een verschijnsel is waar niemand meer van opkijkt, hebben rechters zich vreemd genoeg nog maar nauwelijks over deze juridische problematiek hoeven buigen. In 1999 heeft de kantonrechter in Leiden geoordeeld dat een werkgever verplicht was het loon door te betalen van een werknemer die vier dagen arbeidsongeschikt was geweest omdat hij zich had laten steriliseren. De kantonrechter overwoog dat uit de wetsgeschiedenis blijkt dat een werknemer opzettelijk zijn ziekte heeft veroorzaakt, als hij het oogmerk heeft om arbeidsongeschiktheid teweeg te brengen. In dit geval was het oogmerk van de werknemer bij de medische ingreep geen arbeidsongeschiktheid, maar sterilisatie. Hoewel sterilisatie geen noodzakelijke medische behandeling is, diende de werkgever dus toch het loon van de werknemer door te betalen tijdens zijn verzuim.
TV-programma
Pas in 2005 duikt er weer een rechterlijke uitspraak op over cosmetische chirurgie en loondoorbetaling. In de betreffende zaak had een werkneemster (na overleg met haar werkgever) deelgenomen aan het tv-programma ‘Make me beautiful’. De herstelperiode na de totale metamorfose zou volgens de programmamakers en artsen zes weken duren, gedurende welke periode de werkneemster onbetaald verlof zou genieten. Na de cosmetische ingrepen traden er echter complicaties op en de werkneemster meldde zich ziek. De werkgever weigerde het loon door te betalen. De werkneemster zou haar ziekte opzettelijk en welbewust hebben veroorzaakt en de gevolgen van het uitblijven van tijdig herstel zouden daarom in haar risicosfeer liggen.
De kantonrechter in Maastricht wees de loonvordering echter toe: nergens zou uit blijken dat de werkneemster opzettelijk haar ziekte had veroorzaakt. Zij had geen rekening hoeven houden met de aanmerkelijke kans dat er complicaties zouden optreden waardoor haar tijdige herstel uit zou blijven, vooral nu haar behandelende artsen haar juist hadden verteld dat zij met zes weken weer zou kunnen werken. De werkgever trok dus aan het kortste eind.
Ziek worden
De heersende leer over de vraag wanneer een werknemer zijn ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt, is dat het oogmerk van de werknemer zuiver en alleen moet zijn gericht op het ziek worden. Ziek worden is dus het einddoel. Ik kan echter geen situatie bedenken waarin een werknemer daadwerkelijk als doel de ziekte voor ogen staat.
Als een werknemer cosmetische chirurgie ondergaat, is het einddoel de lichamelijke verfraaiing. Bij sterilisatie is het einddoel onvruchtbaar worden. Als een werknemer ziek wordt door een overdosis aan slaappillen in te nemen, is zijn einddoel (waarschijnlijk) aandacht krijgen.
Voorziene ziekte
Sommige juristen betogen dat ‘voorziene’ ziekte (dus bijvoorbeeld de arbeidsongeschiktheid gedurende de gebruikelijke herstelperiode na een cosmetische ingreep) niet voor rekening van de werkgever dient te komen, maar ‘onvoorziene’ ziekte (bijvoorbeeld als gevolg van complicaties) wel. De hiervoor besproken uitspraken bieden naar mijn mening echter geen steun voor deze uitleg van de wet noch is de parlementaire geschiedenis daar geheel duidelijk over.
Hoewel het mijns inziens niet (altijd) redelijk is om ziekte als gevolg van een medisch niet-noodzakelijke behandeling voor rekening van de werkgever te laten komen, moet je als werkgever gezien de (geringe) rechtspraak hierover wel van goeden huize komen wil je met succes kunnen betogen dat de werknemer het oogmerk had om ziek te worden. De wet is dus wel toe aan een verduidelijking van het begrip ‘opzet’, wanneer we het hebben over de uitzondering op de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever bij ziekte.
In de tussentijd adviseer ik werkgevers om bij dergelijke situaties in overleg met de werknemer te treden en samen te zoeken naar een redelijke oplossing. Afhankelijk van de aard van de ingreep, de beweegredenen daartoe en de duur van het verzuim wegens de ingreep kunnen partijen dan samen afspraken maken over (on)betaald verlof dan wel loondoorbetaling.
Het lijkt mij tevens raadzaam om van te voren afspraken te maken over voor wiens rekening ziekte wegens het optreden van complicaties komt en een en ander op papier vast te leggen. Overigens merk ik daarbij wel op dat een dergelijke overeenkomst tussen werknemer en werkgever uiteindelijk toch opzij gezet kan worden door de rechter wegens strijd met de dwingendrechtelijke bepalingen omtrent ziekte. Een absolute waarborg kan dus helaas tot nu toe niet geboden worden. Reden temeer voor de wetgever om snel duidelijkheid te scheppen!
Dit artikel is geschreven door mr Sonia Beedie, advocaat bij Van Koutrik Advocaten.
Geplaatst door: redactie KliniekOverzicht.nl
Bron: © mr Sonia Beedie, advocaat bij Van Koutrik Advocaten
Trefwoorden:
